คำศัพท์ภาษาอังกฤษที่เกี่ยวข้องกับนวัตกรรมทางการศึกษาและเทคโนโลยีสารสนเทศ

คำศัพท์ภาษาอังกฤษที่เกี่ยวข้องกับนวัตกรรมทางการศึกษาและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Computer คือ อุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ที่สามารถประมวลผลได้ และมนุษย์ใช้เป็นเครื่องมือช่วยในการจัดการกับข้อมูลที่อาจเป็นได้ ทั้งตัวเลข ตัวอักษร หรือสัญลักษณ์ที่ใช้แทนความหมายในสิ่งต่าง ๆ โดยคอมพิวเตอร์สามารถทำงานได้หลากหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับชุดคำสั่งที่เลือกมาใช้งาน

Solving คือ   การสอนแบบแก้ปัญหาเป็นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียน ให้เรียนรู้ตามกระบวนการ โดยเริ่มตั้งแต่มีการกำหนดปัญหา วางแผนแก้ปัญหา ตั้งสมมติฐาน เก็บรวบรวมข้อมูล พิสูจน์ข้อมูลวิเคราะห์ข้อมูลและสรุปผล ผู้สอนเป็นผู้เสนอปัญหาหรือผู้สอนและผู้เรียนจะร่วมกันกำหนดปัญหาที่มีความสำคัญ และต้องไม่เกินทักษะทางเชาวน์ปัญญาของผู้เรียน ผู้เรียนจะเป็นผู้แก้ปัญหา หรือหาคำตอบด้วยตนเอง

Technology คือ การนำความรู้ทางธรรมชาติวิทยาและต่อเนื่องมาถึงวิทยาศาสตร์ มาเป็นวิธีการปฏิบัติและประยุกต์ใช้เพื่อช่วยในการทำงานหรือแก้ปัญหาต่าง ๆ อันก่อให้เกิดวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องจักร แม้กระทั่งองค์ความรู้นามธรรมเช่น ระบบหรือกระบวนการต่าง ๆ เพื่อให้การดำรงชีวิตของมนุษย์ง่ายและสะดวกยิ่งขึ้น

Media (สื่อ) หมายถึง สิ่งใดๆ ก็ตามที่เป็นตัวกลางระหว่างแหล่งกำเนิดของสารกับผู้รับสาร เป็นสิ่งที่นำพาสารจากแหล่งกำเนินไปยังผู้รับสาร เพื่อให้เกิดผลใดๆ ตามวัตถุประสงค์ของการสื่อสาร

New idea หมายถึง กิจกรรมทางจิตใจหรือทางปัญญาใหม่ๆ หรือาจจะเปลี่ยนแปลงใหม่จากความคิดเดิมที่เกี่ยวข้องกับจิตสำนึกเฉพาะคน

Inspire หมายถึง แรงบันดาลใจ พลังอำนาจในตนเองชนิดหนึ่ง ที่ใช้ในการขับเคลื่อนการคิดและ การกระทำใด ๆ ที่พึงประสงค์ เพื่อให้บรรลุผลสำเร็จได้ตามต้องการ

Process คือ เป็นขั้นตอนการทำงานเพื่อสร้างสิ่งของเครื่องใช้หรือวิธีการอย่างใดอย่างหนึ่งขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาหรือสนองความต้องการของมนุษย์

Resource คือทรัพยากรทางเทคโนโลยี เป็นสิ่งที่จำเป็นต้องใช้ในการแก้ปัญหา เพื่อให้ได้มาซึ่งผลผลิตหรือผลลัพธ์นั่นเอง ซึ่ง แบ่งได้ 7 ด้าน ได้แก่ คน ข้อมูลและสารสนเทศ วัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ พลังงาน ทุนหรือทรัพย์สิน และเวลา

Blog คือเว็บไซด์รูปแบบหนึ่ง ที่มีลักษณะรูปร่างหน้าตาคล้ายๆกับการเขียนไดอารี่ หรือ บันทึกส่วนตัว ซึ่งเป็นที่นิยมกันมากในปัจจุบัน เนื่องจากเราใช้ฟรี ไม่ต้องเสียเงิน หรือหมายถึง การบันทึกข้อมูล(Log) บน เว็บ(Web) จุดเด่นที่สำคัญของ Blog คือ จะมีระบบที่ผู้อ่านและผู้เขียนสามารถแสดงความคิดเห็นแลกเปลี่ยนกันได้ โดยผ่านทางระบบ Comment ของบล๊อก

Data หมายถึง ข่าวสาร เอกสาร ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับบุคคล สิ่งของหรือเหตุการณ์ที่มีอยู่ในรูปของตัวเลข ภาษา ภาพ สัญลักษณ์ต่างๆ ที่มีความหมายเฉพาะตัว ซึ่งยังไม่มีการประมวลไม่เกี่ยวกับการนำไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Vision คือ ความคาดหมายที่จะกระทำในอนาคต หรือ การมองเป็นสร้างระบบให้เพื่อให้เพื่อรองรับแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นในอนาคต หรือเพื่อการพัฒนาแนวโน้มที่เกิดขึ้นในอนาคต

Century คือ ช่วงเวลาร้อยปี หรือ เรียกว่า ศตวรรษ

Software หมายถึง ชุดคำสั่งหรือโปรแกรมที่ใช้สั่งงานให้คอมพิวเตอร์ทำงาน ซอฟต์แวร์จึงหมายถึงลำดับขั้นตอนการทำงานที่เขียนขึ้นด้วยคำสั่งของคอมพิวเตอร์ คำสั่งเหล่านี้เรียงกันเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อให้คอมพิวเตอร์ทำงานตามคำสั่ง การทำงานพื้นฐานเป็นเพียงการกระทำกับข้อมูลที่เป็นตัวเลขฐานสอง ซึ่งใช้แทนข้อมูลที่เป็นตัวเลข ตัวอักษร รูปภาพ หรือเสียงพูด  

People ware หมายถึง บุคลากรในงานด้านคอมพิวเตอร์ ซึ่งมีความรู้เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ สามารถใช้งาน สั่งงานเพื่อให้คอมพิวเตอร์ทำงานตามที่ต้องการ

Innovation (นวัตกรรม) หมายถึง ความคิด การปฏิบัติ หรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ ๆ ที่ยังไม่เคยมีใช้มาก่อน หรือเป็นการพัฒนาดัดแปลงมาจากของเดิมที่มีอยู่แล้ว ให้ทันสมัยและใช้ได้ผลดียิ่งขึ้น

E-Commerce คือ การดำเนินกิจกรรมทาง “ธุรกิจ”ต่างๆ ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เพื่อทำให้กระบวนการทางธุรกิจ มีประสิทธิภาพ และตอบสนองความต้องการของคู่ค้า และลูกค้าให้ตรงใจ และรวดเร็วและเพื่อลดต้นทุน และขยายโอกาสทางการค้า และการบริการ

Input หมายถึง การป้อนข้อมูลเข้าสู่เครื่องคอมพิวเตอร์เพื่อทำการประมวลผล โดย User จะเป็นผู้ป้อนข้อมูลเข้าสู่เครื่อง (input) และเครื่องจะนำไปประมวลผลเป็นข่าวสาร   ซึ่งอุปกรณ์ในการนำเข้าข้อมูลมาตรฐาน ได้แก่   Mouse,  Keyboard  และ Scanner

Intelligence คือ สติปัญญาเป็นความสามารถในตัวบุคคล ที่จะทราบได้จากพฤติกรรมที่บุคคล แสดงออก ระดับของสติปัญญาสังเกตได้จากการแสดงออกที่มีความคล่องแคล่ว รวดเร็ว ความถูกต้อง ความสามารถในการคิด การแก้ปัญหาและการปรับตัว การใช้แบบทดสอบวัดสติปัญญาจะทำให้ทราบระดับสติปัญญาชัดเจนขึ้น

Information คือ สารสนเทศ เป็นผลลัพธ์ของการประมวลผล เป็นข้อมูลที่เผยแพร่ สะดวก ค้นหาง่าย และใช้งานง่าย  และเป็นการจัดดำเนินการ และการเข้าประเภทข้อมูลโดยการรวมความรู้เข้าไปต่อผู้รับสารสนเทศนั้น 

output หมายถึง สารสนเทศหรือ ผลผลิต หรือ สิ่งที่ได้จากกระบวนการผลิต ที่ส่งออกมาจากวงจรภายในคอมพิวเตอร์มาแสดงผลที่อุปกรณ์ต่อพ่วง เช่น มอนิเตอร์ ลำโพง เครื่องพิมพ์ เป็นต้น

System คือ ระเบียบเกี่ยวกับการรวมสิ่งต่างๆ ซึ่งมีลักษณะซับซ้อนให้เข้าลำดับประสานเป็นอันเดียวกันตามหลักเหตุผลทางวิชาการ หรือหมายถึงปรากฏการณ์ทางธรรมชาติซึ่งมีความสัมพันธ์ ประสานเข้ากัน โดยกำหนดรวมเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน หรือ กระบวนการต่างๆ ที่อยู่ในเครือข่ายเดียวกันและมีความสัมพันธ์กันระหว่างกระบวนการเหล่านั้น และเชื่อมต่อกันเพื่อทำงานใดงานหนึ่งให้บรรลุถึงเป้าหมายที่วางไว้

Storage จัดได้ว่าเป็นเทคโนโลยีที่มาแรงมาก แทบทุกองค์กรต้องมีการซื้อหามาใช้ ซึ่งส่วนหนึ่งอาจจะเป็นเพราะแรงผลักดันจากความนิยมของ VMware ที่แนะนำให้ติดตั้งบน SAN Storage นั่นเอง แต่มาในวันนี้ทาง Through wave Thailand ก็ขอเสนอทางเลือกในการจัดเก็บข้อมูลอีกทางหนึ่ง ซึ่งจะทำให้คุณมีอิสระในการเลือกองค์ประกอบที่เหมาะสมกับระบบที่คุณต้องการที่สุด ในราคาที่เหมาะสมที่สุด นั่นคือการนำ Server เฉพาะทางสำหรับการจัดเก็บข้อมูลมาใช้ ซึ่งมีชื่อเรียกสั้นๆ ว่า Storage Server

Internet network system คือระบบเครือข่ายนานาชาติ ที่เกิดจากเครือข่ายเล็ก ๆ มากมาย รวมเป็นเครือข่าย เดียวกันทั้งโลก หรือทั้งจักรวาล เครือข่ายสื่อสาร ซึ่งเชื่อมโยงกันระหว่างคอมพิวเตอร์ทั้งหมด ที่ต้องการเข้ามา ในเครือข่าย และเป็นการเชื่อมต่อกันระหว่างเครือข่าย

Inventor คือ นักประดิษฐ์ คือบุคคลแรกผู้สร้างสรรค์หรือค้นพบวิธีการ รูปแบบ เครื่องมือ หรือสิ่งอื่นใดที่เป็นประโยชน์ ซึ่งไม่เคยมีมาก่อน และอาจเรียกได้ว่าเป็นสิ่งประดิษฐ์ สามารถนำไปต่อยอดเป็นนวัตกรรม

Life skills  หมายถึง ความสามารถในการนำกระบวนการต่างๆ ไปใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวัน การเรียนรู้ด้วยตนเอง การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง การทำงาน และการอยู่ร่วมกันในสังคม ด้วยการสร้างเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างบุคคล การจัดการปัญหา และความขัดแย้งต่างๆ อย่างเหมาะสม การปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมและสภาพแวดล้อม และการรู้จักหลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ที่ส่งผลกระทบต่อตนเองและผู้อื่น

Operating system ระบบปฏิบัติการ หรือ โอเอส (OS) เป็นซอฟต์แวร์ที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ประยุกต์ทั่วไป บางครั้งเราอาจะเห็นระบบปฏิบัติการเป็นเฟิร์มแวร์ก็ได้ มีหน้าที่หลัก ๆ คือ การจัดสรรทรัพยากรในเครื่องคอมพิวเตอร์ เพื่อให้บริการซอฟต์แวร์ประยุกต์ ในเรื่องการรับส่งและจัดเก็บข้อมูลกับฮาร์ดแวร์

Hardware หมายถึง อุปกรณ์ต่างๆ ที่ประกอบขึ้นเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์ มีลักษณะเป็นโครงร่างสามารถมองเห็นด้วยตาและสัมผัสได้ (รูปธรรม) เช่น จอภาพ คีย์บอร์ด เครื่องพิมพ์ เมาส์ เป็นต้น

Literacy คือ ความสามารถที่เข้าใจภาษาในระดับที่เหมาะกับการติดต่อสื่อสาร และโดยทั่วไปทำให้ทำงานได้สมบูรณ์ตามระดับสังคมต่างๆ

Secondary Storage (หน่วยความจำรอง) หมายถึง หน่วยที่ใช้สำหรับเก็บบันทึก (Save) คำสั่งและข้อมูลเอาไว้อย่างถาวรเพื่อใช้งานในอนาคต หรือเพื่อนำส่งและแลกเปลี่ยนข้อมูลกับผู้อื่น โดยที่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เก็บได้ตลอดเวลา

Multiple Intelligence คือ พหุปัญญาที่เชื่อว่ามนุษย์เรามีความสามารถที่หลากหลายและแตกต่างกัน ได้แก่

1. ความฉลาดทางด้านภาษา (Linguistic intelligence)

2. ความฉลาดทางด้านตรรกะ (Logical-mathematic intelligence)

4. ความฉลาดทางด้านมิติ (Spatial intelligence)

5. ความฉลาดทางด้านการเคลื่อนไหวร่างกาย (Bodily-kinesthetic intelligence)

6. ความฉลาดในการเป็นผู้นำ (Interpersonal intelligence)

 7. ความฉลาดภายในตน (Intrapersonal intelligence)

8. ความฉลาดทางด้านธรรมชาติ (Naturalist intelligence)

9. ความฉลาดในการคิดใคร่ครวญ (Existential intelligence)

Child Center คือ การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญเกิดขึ้นจากพื้นฐานความเชื่อที่ว่า การจัดการศึกษามีเป้าหมายสำคัญที่สุด คือ การจัดการให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียนแต่ละคนได้พัฒนาตนเองสูงสุด

Mental Model Building คือ การอบรมบ่มนิสัย หรือการปลูกฝังความเชื่อหรือค่านิยมในถ้อยคำเดิมของเรา แต่ในความหมายข้อนี้เป็นการเรียนรู้วิธีการนำเอาประสบการณ์มาสั่งสมจนเกิดเป็นกระบวนทัศน์ (หรือความเชื่อ ค่านิยม) และที่สำคัญกว่านั้นคือ สั่งสมประสบการณ์ใหม่ เอามาโต้แย้งความเชื่อหรือค่านิยมเดิม ทำให้ละจากความเชื่อเดิมหันมายึดถือความเชื่อหรือกระบวนทัศน์ใหม่

Motivation (แรงจูงใจ) คือ สิ่งซึ่งควบคุมพฤติกรรมของมนุษย์ อันเกิดจากความต้องการ (Needs) พลังกดดัน (Drives) หรือ ความปรารถนา (Desires) ที่จะพยายามดิ้นรนเพื่อให้บรรลุผลสำเร็จตามวัตถุประสงค์ ซึ่งอาจจะเกิดมาตามธรรมชาติหรือจากการเรียนรู้ก็ได้ แรงจูงใจเกิดจากสิ่งเร้าทั้งภายในและภายนอกตัวบุคคลนั้น ๆ เอง

Entrepreneurship คือ บุคคลที่มีทักษะอันเป็นพรสวรรค์อย่างสูง เป็นผู้บุกเบิกและนำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลง โดยบุคลิกลักษณะกล่าว หาได้น้อยมากท่ามกลางฝูงชน  หรือ การเป็นผู้ประกอบการทางธุรกิจที่มีความสามารถในการแสวงหาโอกาส และสามารถใช้โอกาส  นั้นเพื่อการสร้างความได้เปรียบเหนือคู่แข่งขันและมีความสามารถในการสนองความต้องการของผู้บริโภคและการปรับตัวจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมได้ทันการณ์

Authentic  คือ การเรียนรู้ที่แท้จริงอยู่ในโลกจริงหรือชีวิตจริง การเรียนวิชาในห้องเรียนยังไม่ใช่การเรียนรู้ที่แท้จริง ยังเป็นการเรียนแบบสมมติ ดังนั้น จึงต้องออกแบบการเรียนรู้ให้ศิษย์ได้เรียนในสภาพที่ใกล้เคียงชีวิตจริงที่สุด

Influence คือ อิทธิพล การส่งผลเกี่ยวเนื่องกันซึ่งเป็นผลมาจากการใช้พลังอำนาจ อย่างไรก็ตาม พลังอำนาจเกิดจากภายในบุคคลเป็นการเรียนรู้และฝึกปฏิบัติจนกลายเป็นอำนาจ เป็นคุณลักษณะของบุคคล

            Creativity หมายถึง การสร้างสิ่งใหม่ๆที่มีคุณค่า โดยสิ่งใหม่ที่เกิดขึ้นอาจมีการอ้างถึงบุคคลผู้สร้างสรรค์ หรือสังคมหรือขอบเขตภายในที่ได้สร้างสรรค์สิ่งแปลกใหม่ขึ้นมา ซึ่งการวัดคุณค่าดังกล่าวอาจใช้ได้หลายวิธี

Multimedia หมายถึง การนำสื่อหลากหลายประเภทมาใช้จัดทำเป็นสื่อการเรียนการสอน มุมมองของผู้เยี่ยมชมอาจหมายถึงการนำเสนอสิ่งที่น่าสนใจที่ทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น แต่ในมุมมองของคนทำงานด้านผลิตสื่อ อาจหมายถึง การโต้ตอบและการปฏิสัมพันธ์กันระหว่างคนกับคอมพิวเตอร์

Interaction คือ การปฏิสัมพันธ์ การสื่อสารระหว่างผู้ใช้กับระบบ โดยที่ระบบมีส่วนต่อประสานเป็นทั้งส่วนที่ผู้ใช้สนใจและเป็นเหมือนคน สนทนา/ตัวกลางระหว่างผู้ใช้และระบบ เริ่มจากผู้ใช้ป้อนคําสั่ง/ออกคําสั่งแก่ ส่วนต่อประสานจากนั้นเป็นหน้าที่ของส่วนต่อประสานที่จะดําเนินการตามคําสั่ง ดังนั้นการสื่อสารระหว่างผู้ใช้และระบบมีความหมายคือเป็นภาษาทางอ้อม

Material คือ วัสดุ, สิ่งของต่างๆ ที่นำมาใช้ในการเรียนการสอน เช่น รูปภาพ บัตรคำ แผนภูมิ ฟิล์มภาพยนตร์ เทปบันทึกเสียง ฟิล์มสตริป

Inquiry คือ การจัดการเรียนรู้แบบสืบสวน  ดังนั้นการจัดการเรียนรู้ควรส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถศึกษาค้นคว้าและสืบสวนสอบสวนความรู้ด้วยตนเอง ทั้งยังช่วยให้เกิดความคิดอย่างมีเหตุผลอีกด้วย

Learning by doing คือ การลงมือทำหมายถึง ผู้เรียนได้กระทำสิ่งต่างๆด้วยตนเอง ผ่านการปฏิบัติการจริงคือ ผู้เรียนได้ฝึกในสภาพสิ่งแวดล้อมจริง ได้ฝึกคิดและลงมือทำสิ่งต่างๆด้วยตนเอง

Education การศึกษา หมายถึงกระบวนการเรียนรู้ และกระบวนการเรียนรู้นั้นเกิดกับบุคคล และสังคม ถ้าเราถือว่าคนเป็นส่วนหนึ่งของสังคม ดังนั้น การเรียนรู้ ก็คือการเรียนรู้ของคนในสังคมนั่นเอง และทักษะเฉพาะ ซึ่งถ่ายทอดสืบต่อกัน โดยการถ่ายทอดนั้นอาจมีวิธีการต่างกันออกไป ทั้งใช้ถ้อยคำการกระทำ หรืออาจบันทึกไว้เป็นตัวหนังสือ เพื่อเป็นหลักฐานให้คงอยู่สืบไป

การเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑

การเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑

       ลักษณะของศิษย์ในศตวรรษที่ ๒๑

ลักษณะ ๘ ประการของเด็กสมัยใหม่ไว้ดังนี้

• มีอิสระที่จะเลือกสิ่งที่ตนพอใจ

• ต้องการดัดแปลงสิ่งต่าง ๆ ให้ตรงตามความพอใจและความต้องการของตน

• ตรวจสอบหาความจริงเบื้องหลัง

• เป็นตัวของตัวเองและสร้างปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น เพื่อรวมตัวกันเป็นองค์กร

• ความสนุกสนานและการเล่นเป็นส่วนหนึ่งของงาน การเรียนรู้

• การร่วมมือ และความสัมพันธ์เป็นส่วนหนึ่งของทุกกิจกรรม

• ต้องการความเร็วในการสื่อสาร การหาข้อมูล และตอบคำถาม

• สร้างนวัตกรรมต่อทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิต

   ปัจจัยสำคัญด้านการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑

ปัจจัยสำคัญด้านการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ ไว้ ๕ ประการคือ

• Authentic learning การเรียนรู้ที่แท้จริงอยู่ในโลกจริงหรือชีวิตจริง

• Mental model building เป็นการเรียนรู้วิธีการนำเอาประสบการณ์มาสั่งสมจนเกิดเป็นกระบวนทัศน์

• Internal motivation การเรียนรู้ที่แท้จริงขับดันด้วยฉันทะ ซึ่งเป็นสิ่งที่อยู่ภายในตัวคน

• Multiple intelligence เด็กแต่ละคนมีความถนัดหรือปัญญาที่ติดตัวมาแต่กำเนิดต่างกัน

• Social learning การเรียนรู้เป็นกิจกรรมทางสังคม

 ทักษะเพื่อการดำรงชีวิตในศตวรรษที่ ๒๑

ทักษะเพื่อการดำรงชีวิตในศตวรรษที่ ๒๑ ได้แก่

• ภาษาแม่ และภาษาโลก

• ศิลปะ

• คณิตศาสตร์

• เศรษฐศาสตร์

• วิทยาศาสตร์

• ภูมิศาสตร์

• ประวัติศาสตร์

• รัฐ และความเป็นพลเมืองดี

   ศาสตราใหม่สำหรับครูเพื่อศิษย์

คือ 3R x 7C

3R ได้แก่

- Reading (อ่านออก),

-  (W)Riting (เขียนได้) และ

- (A)Rithmetics (คิดเลขเป็น)

7C ได้แก่

Critical thinking & problem solving (ทักษะด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา)

Creativity & innovation (ทักษะด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม)

Cross-cultural understanding (ทักษะด้านความเข้าใจต่างวัฒนธรรม ต่างกระบวนทัศน์)

Collaboration, teamwork & leadership (ทักษะด้านความร่วมมือการทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ)

Communications, information & media literacy (ทักษะด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ)

Computing & ICT literacy (ทักษะด้านคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร)

Career & learning skills (ทักษะอาชีพ และทักษะการเรียนรู้)

 การพัฒนาสมองห้าด้าน

1. สมองด้านวิชาและวินัย (disciplined mind)  คือ เป็นคนมีระเบียบวินัยบังคับตัวเองให้เรียนรู้เพื่ออยู่ในพรมแดนความรู้

2. สมองด้านสังเคราะห์ (synthesizing mind) คือ ความสามารถในการรวบรวมสารสนเทศและความรู้ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง นำมากลั่นกรองคัดเลือกเอามาเฉพาะส่วนที่สำคัญ

3. สมองด้านสร้างสรรค์ (creating mind) คือ คุณสมบัติสำคัญที่สุดของสมองสร้างสรรค์คือ คิดนอกกรอบ แต่คนเราจะคิดนอกกรอบเก่งได้ต้องเก่งความรู้ในกรอบเสียก่อน ศัตรูสำคัญที่สุดของความคิดสร้างสรรค์ คือ การเรียนแบบท่องจำ

4. สมองด้านเคารพให้เกียรติ (respectful mind) คุณสมบัติด้านเคารพให้เกียรติผู้อื่นมีความจำเป็นในยุคโลกาภิวัตน์ที่ผู้คนเคลื่อนไหวเดินทางและสื่อสารได้ง่าย

5. สมองด้านจริยธรรม (ethical mind) ทักษะเชิงนามธรรม เรียนรู้ซึมซับได้โดยการชวนกันสมมติและแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นกันว่าตัวเองเป็นอย่างไรในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง

 ทักษะการเรียนรู้ในการดำรงชีวิต

- ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม

การเรียนรู้แบบที่เด็กร่วมกันสร้างความรู้เองคือ เรียนรู้โดยการสร้างความรู้ และเรียนรู้เป็นทีมและเรียนรู้ทักษะในการสร้างการเปลี่ยนแปลงไปในทางดีขึ้น

ประกอบด้วยทักษะย่อย ๆ ดังต่อไปนี้

๑. การคิดอย่างมีวิจารณญาณ (critical thinking) และการแก้ปัญหา(problem solving)

๒. การสื่อสาร (communication) และความร่วมมือ (collaboration)

๓. ความริเริ่มสร้างสรรค์ (creativity) และนวัตกรรม (innovation)

- ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ(critical thinking)

การคิดอย่างมีวิจารณญาณต้องไม่ใช่เกิดขึ้นแค่ในชั่วโมงเรียน หรือในชั้นเรียน แต่ต้องเกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน นักเรียนต้องเรียนเอาเองโดยการฝึกฝน ครูจะเป็นโค้ชของการฝึกหัดนี้

- ทักษะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

ทุกคนต้องมีทักษะในการสร้างสารสนเทศและสื่อออกไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้คนวงกว้างจะต้องมีทักษะที่ต้องการเหล่านี้

1.ทักษะในการเข้าถึง (access) อย่างรวดเร็ว และรู้แหล่ง

2.ทักษะในการประเมินความน่าเชื่อถือ

3.            ทักษะในการใช้อย่างสร้างสรรค์

-                   ทักษะด้านสื่อ (Media Literacy Skills)

ทักษะด้านสื่อประกอบด้วยความสามารถด้านการเข้าถึง วิเคราะห์ ประเมิน และสร้างสาร (message)ในรูปแบบต่าง ๆ อันได้แก่ ในรูปสิ่งพิมพ์กราฟฟิก แอนิเมชั่น มัลติมีเดีย เว็บไซต์ และอื่น ๆ

-                   ทักษะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT Literacy)

ครูจะตามเทคโนโลยีให้ทัน จึงต้องมีกลไกช่วยเหลือครูอย่างเป็นระบบ และครูก็ต้องหมั่นเรียนรู้

-                   ทักษะด้านความเป็นนานาชาติ

ครูต้องศึกษาหาช่องทางทำความรู้จักเพื่อร่วมมือกับครูในประเทศอื่นที่สนใจการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรม (cross culture learning)ร่วมกัน

-                   ทักษะอาชีพและทักษะชีวิต

เรียนตามพัฒนาการของสมอง ครูจะต้องเรียนรู้วิธีการออกแบบการเรียนรู้ให้แก่ศิษย์แต่ละกลุ่มอายุและตามพัฒนาการของสมองเด็กแต่ละคน

-                   ทักษะด้านสังคมและทักษะข้ามวัฒนธรรม (Social and Cross-Cultural Skills)

หัวใจของทักษะนี้คือ สามารถทำงานและดำรงชีวิตอยู่กับสภาพแวดล้อมและผู้คนที่มีความแตกต่างหลากหลายได้อย่างไม่รู้สึกเครียดหรือแปลกแยก และทำให้งานสำเร็จได้

 แนวคิดการเรียนรู้สำหรับครู

-          ครูเพื่อศิษย์ต้องมีสติระลึกรู้อยู่ตลอดเวลาว่า การเรียนการสอนต้องไม่ใช่เรื่องความรู้ของตน แต่เป็นเรื่องการคิดและทักษะของศิษย์ จุดเน้นต้องเปลี่ยนจากการสอนของครูไปสู่การเรียนรู้ของศิษย์

-         ครูสอนน้อยลง แต่หันไปทำหน้าที่ออกแบบการเรียนรู้ชักชวนนักเรียนทบทวนว่าในแต่ละกิจกรรมของการเรียนรู้ นักเรียนได้เรียนรู้อะไร ครูต้องรู้ว่าตรงไหนควรสอน ตรงไหนไม่ควรสอนเพราะเด็กเรียนได้

            การเรียนรู้และการสอนในศตวรรษที่ ๒๑

เครื่องมือที่สำคัญที่สุดของการเรียนรู้ คือ คำถามกับปัญหา ครูเพื่อศิษย์ต้องฝึกเป็นนักตั้งคำถาม และนักตั้งปัญหาเพื่อสร้างบรรยากาศของการเรียนรู้ และที่สำคัญต้องไม่ตั้งเป้าว่า ต้องได้คำตอบที่ถูก ใครตอบผิดถือว่าใช้ไม่ได้

 การเรียนรู้อย่างมีพลัง

- Define คือ ขั้นตอนการทำให้สมาชิกของทีมงาน

- Plan คือ การวางแผนการทำงานในโครงการ

- Do คือ การลงมือทำ

- Review ทบทวนการเรียนรู้

 จิตวิทยาการเรียนรู้สำหรับครู

-         ความเข้าใจ

            ความเข้าใจนั้นเกิดจากการเอาความรู้เดิมมาใช้แก้ปัญหา หรือประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ใหม่ (knowledge transfer) แล้วเกิดความรู้ใหม่หรือขยายความรู้เดิม

การฝึกฝนมีเป้าหมาย ๒ ระดับ ระดับแรกคือ ให้พอทำเป็น (minimum competence) และระดับที่ ๒ คือ ให้ชำนาญ (proficiency)

-         การฝึกฝน

คนหัดใหม่มีวิธีทำให้ตนเองคิดแบบผู้เชี่ยวชาญด้วย ๔ กลไก ได้แก่

๑.      เพิ่มต้นทุนความรู้ (background knowledge หรือ longterm memory)  จัดระบบไว้อย่างดี ให้พร้อมใช้

๒.    ฝึกฝนตนเองให้มีความสามารถใช้พื้นที่ความจำใช้งานที่มีจำกัดในการคิดได้มากและซับซ้อนขึ้น

๓.     ฝึกคิดแบบลึก (deep structure) หรือแบบ functional หรือคิดตีความหาความหมาย (meaning)

๔.     คุยกับตัวเองว่า กำลังขบปัญหาอะไรอยู่ และตั้งสมมติฐานเกี่ยวกับการแก้ปัญหานั้นไปในตัว

-         การสอนให้เหมาะต่อความแตกต่างของศิษย์

            ครูเพื่อศิษย์ไทยต้องเอาความเป็นจริงเกี่ยวกับความแตกต่างของศิษย์ในทุกด้าน มาเป็นข้อมูประกอบในการออกแบบการเรียนรู้ นักเรียนมีความแตกต่าง ๓ แนว ได้แก่

                    -  ความสามารถทั่วไปในการเรียนรู้

                    - รูปแบบการเรียน

            - ความฉลาด ๘ ด้าน ตามทฤษฎีพหุปัญญา

-         ฝึกฝนตนเอง

            ครูที่ดี ต้องเรียนรู้เคี่ยวกรำฝึกฝนตนเองยิ่งกว่าศิษย์  นั่นคือ ครูต้องเป็น “นักเรียน” ยิ่งกว่าตัวนักเรียนที่ครูสอน

 ทฤษฎีพหุปัญญาหรือ ความถนัด ๙ ด้าน

              -  การเคลื่อนไหวร่างกาย

             -  ทักษะสัมพันธ์ระหว่างบุคคล (interpersonal)

              - ทักษะด้านในของตน(intrapersonal)

            -   ทักษะดนตรี

            - ธรรมชาติวิทยา

            -  Spatial

            -   ภาษา

            -  การเป็นผู้นำ

           -    ตรรกะ

 การเรียนโดยลงมือทำ

คนเราเรียนรู้ได้ดีที่สุดโดยการลงมือทำ เน้นเรียนโดยร่วมมือกันมากกว่าแข่งขัน และแข่งกับตัวเองมากกว่าแข่งกับเพื่อน  ครูจะต้องเน้นให้แก่ศิษย์ ดังนี้

- เน้นให้ศิษย์เรียนรู้จากการลงมือ

- ส่งเสริมแรงบันดาลใจและให้กำลังใจ (reinforcement) ในการเรียนรู้

-  ส่งเสริมและสร้างสรรค์จินตนาการ

-  ส่งเสริมให้กล้าลองและลงมือทำ

-  เป็นครูฝึก

-  ออกแบบ

-  มีทักษะในการชวนศิษย์ทบทวนไตร่ตรอง (Reflection) จากประสบการณ์

 -  ชวนทำความเข้าใจคุณค่าของประสบการณ์

 PLC

PLC คือ กระบวนการต่อเนื่องที่ครูและนักการศึกษาทำงานร่วมกันในวงจรของการร่วมกันตั้งคำถาม

 เป้าหมายการเรียนรู้

นักเรียนทุกคนได้เรียนเท่าที่จำเป็น (essential learning) ตามเป้าหมายอันทรงพลัง (power standards) ไม่ใช่เรียนให้จบตามที่กำหนดในหลักสูตร

 วิธีการแก้ปัญหาการเรียนของเด็ก

            วิธีแก้ปัญหานักเรียนบางคนไม่เรียน หรือเรียนช้า มีลักษณะเป็นไปตามตัวย่อว่า SPEED ซึ่งได้แก่

-         Systematic (ทำเป็นระบบ) หมายถึง มีการดำเนินการเป็นระบบทั้งโรงเรียน ไม่ใช่เป็นภาระของครูประจำชั้นแต่ละคน

-         Practical (ทำอย่างเหมาะสม) การดำเนินการช่วยเหลือเป็นไปได้ตามทรัพยากรที่มีอยู่ของโรงเรียน

-         Effective (ทำอย่างได้ผล)

-         Essential (ทำส่วนที่จำเป็น) ระบบช่วยเหลือต้องทำแบบมุ่งเน้นที่ประเด็นเรียนรู้สำคัญตามผลลัพธ์ของการเรียนรู้

-         Directive (ทำแบบบังคับ) ระบบช่วยเหลือต้องเป็นการบังคับ ไม่ใช่เปิดให้นักเรียนสมัครใจ

 เครื่องมือของการเปลี่ยนชีวิตครู

PLC เป็นเครื่องมือของการเปลี่ยนชีวิตครู เปลี่ยนจาก“ผู้สอน” (teacher) เป็น “นักเรียน” ทำงานแบบปรึกษาหารือและช่วยเหลือกันโดยมีเป้าหมายที่เด็ดเดี่ยวชัดเจนคือ ผลการเรียนทักษะเพื่อการดำรงชีวิต

  

 การเป็นยอดครู

- เตรียมทำการบ้านเพื่อการเป็นครู

ครูต้องเตรียมตัวล่วงหน้า ๒ - ๓ สัปดาห์ ก่อนเปิดภาคเรียน มีการเตรียมห้องเรียน หาวิธีสร้างให้เด็กเชื่อมั่นว่าตนจะเรียนได้สำเร็จ

-         ให้ได้ความไว้วางใจจากศิษย์

            ครูควรเลือกบุคลิกการเป็นครูของตนและดำรงไว้ให้คงเส้นคงวาตลอดปีการศึกษานั้น เพื่อไม่ให้นักเรียนสับสน เป็นธรรมชาติของตัวเราเอง ไม่ใช่แกล้งเป็น เพราะเด็กจะจับได้ และไม่เชื่อถือครูอีกต่อไป

-         อารมณ์ความรู้สึกกับความเป็นครู

ครูต้องฝึกและต้องเรียนรู้การควบคุมอคติของตนเองที่อาจทำร้ายเด็กโดยไม่รู้ตัว หรือในทางตรงกันข้าม อาจสร้างคนจิตใจดีได้โดยไม่รู้ตัวเช่นเดียวกัน

-         การใช้คะแนนเป็นเครื่องมือสร้างแรงจูงใจ

ครูใช้คะแนนเป็นเครื่องมือได้ ๔ แบบ

(๑) ใช้เป็นแรงจูงใจ

(๒) ใช้เป็นเครื่องบันทึกความก้าวหน้า

(๓) ใช้ประเมินการสอนของตนเอง

(๔) ใช้ลงโทษนักเรียนที่ไม่เอาใจใส่การเรียน

- ทำสัปดาห์แรกให้เป็นสัปดาห์แห่งความประทับใจ

เริ่มวันแรกด้วยรอยยิ้ม วันแรกควรเป็นวันเบา ๆ ในเรื่องบทเรียนวิชา และเป็นวันที่นักเรียนและครูควรทำความรู้จักกัน การสร้างความประทับใจอีกอย่างหนึ่ง คือ การจำชื่อศิษย์เป็นรายคน

 สอนศิษย์กับสอนหลักสูตรแตกต่างกัน

            การสอนศิษย์เน้นที่การเรียนรู้ของศิษย์ ไม่ใช่เน้นที่การสอนของครูและไม่ใช่เน้นการสอนให้ครบตามเอกสารหลักสูตร ความยากลำบากของนักเรียนอย่างหนึ่งคือ เป็น “โรคสำลักการสอน” เพราะโดนยัดเยียดเนื้อหาความรู้มากเกินไป โดยไม่คำนึงถึงระดับพัฒนาการทางสมองของเด็กที่แม้อายุเท่ากัน เรียนชั้นเดียวกัน

 การสร้างนิสัยรักเรียน

หน้าที่ของ “ครูเพื่อศิษย์” คือ นำชีวิตของนักเรียนเข้าสู่ความสนุกสนานในการเรียน (The Joy of Learning)

๑.     ให้นักเรียนเชื่อว่าความสำเร็จในการเรียนเป็นสิ่งเป็นไปได้

๒.    ประเมินเจตคติของนักเรียนต่อตนเอง ต่อวิชาเรียน ต่อชั้นเรียนและต่อโรงเรียน

๓.    ปรับเจตคติ

๔.    จัดกิจกรรมกระตุ้นสมองซีกขวา

๕.    ขอการสะท้อนกลับ (feedback) จากนักเรียนบ่อย ๆ

๖.     ทบทวนทฤษฎีของมาสโลว์ (Maslow) ถ้านักเรียนยังอายุน้อยครูต้องทำให้เข้าใจง่าย

๗.    สอนทักษะในการแก้ปัญหา

๘.    สอนทักษะในการโต้แย้งอย่างได้ผล

๙.     สอนให้นักเรียนรู้วิธีพูดกับครูและกับผู้ใหญ่คนอื่น ๆ

๑๐.จัดให้มีรายงานผลความก้าวหน้าในการเรียนบ่อย ๆ

๑๑.สอนวิธีกำหนดเป้าหมาย

๑๒.สร้างความท้าทาย

๑๓. ทำให้การทำผิดเป็นสิ่งยอมรับได้

๑๔. สร้างตัวแบบของพฤติกรรมที่เป็นที่ยอมรับ

๑๕. หาโอกาสชมเชย

๑๖. ติดต่อพ่อแม่หรือผู้ปกครอง

๑๗. เปลี่ยนความคิดของนักเรียนที่คิดด้านลบต่อตนเอง

๑๘. จัดบทเรียนให้สร้างความรู้สึกเป็นกันเอง

วิธีการเรียนรู้แห่งศตวรรษที่ ๒๑

            หัวใจสำคัญคือ เน้น “สอนคน” ไม่ใช่ “สอนวิชา” และในการ“สอนคน” นั้นเน้น “สอนแบบไม่สอน” คือ เน้นที่การเรียนรู้ของผู้เรียนเองจึงจัดบรรยากาศสถานที่และความสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียนและระหว่างนักเรียนด้วยกันเอง

 การปฏิรูปการศึกษาไทย

ต้องเปลี่ยนเป้าหมายของการเรียนรู้จากเน้นเพียงให้รู้วิชาเป็นรู้วิชาและมีการพัฒนาทักษะที่ซับซ้อน ควบคู่กัน

-         เรียนรู้จากMalcolm  Gladwell

ทักษะนี้สอนไม่ได้แต่เรียนรู้ได้ พ่อแม่และครูสามารถออกแบบการเรียนรู้ให้แก่ลูกหลานหรือศิษย์ของตนได้ ด้วยวิธีเรียนที่เรียกว่า PBL (Project Based Learning) ที่ต้องทำโครงการเป็นทีม หมุนเวียนสมาชิกร่วมทีมไปเรื่อย ๆ เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้การทำงานร่วมกับเพื่อนที่มีนิสัยและบุคลิกต่าง ๆ กัน

-         Inquiry-Based Learning

            IBL (Inquiry-Based Learning) เป็นการเรียนโดยให้ผู้เรียนตั้งคำถาม ทำความชัดเจนของคำถาม แล้วดำเนินการหาคำตอบเอาเอง

-         การจัดการสอบ

            หลักการคือ สอบบ่อย ๆ ใช้เวลาไม่มาก ข้อสอบไม่กี่ข้อ และให้ศิษย์รู้คำตอบทันทีหรือเกือบทันที ให้มีทั้งที่คิดคะแนนสะสม และไม่คิดคะแนนมีการสอบที่ข้อสอบเน้นความคิด ไม่มีคำตอบถูกผิด อยู่ด้วย ทั้งหมดนั้นเพื่อสะท้อนให้ศิษย์รู้ว่าตนรู้และไม่รู้อะไรบ้าง ให้มีความมั่นใจตนเอง และหมั่นปรับปรุงตนเอง

- แรงต้านที่อาจต้องเผชิญ

๑. นโยบายการศึกษายังเป็นนโยบายสำหรับยุคอุตสาหกรรม

๒. ระบบตรวจสอบและระบบวัดผลแบบทดสอบตาม

 ๓. แรงเฉื่อยหรือความคุ้นเคยกับระบบการสอนแบบครูบอกเนื้อหาวิชาให้นักเรียนจดจำ

๔. ผลประโยชน์ของอุตสาหกรรมพิมพ์จำหน่ายตำราเรียน

๕. ความหวั่นกลัวว่าความรู้ เชิงทฤษฎีจะถูก

๖. อิทธิพลของพ่อแม่ที่ยึดติดกับการเรียนแบบดั้งเดิมที่ตนเคยเรียนมา

 ๗. พลังราชการรวมศูนย์ และจัดการแบบควบคุมและสั่งการ

- สิ่งที่ประเทศไทยต้องทำเพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา

๑. ยกเลิกระบบการเลื่อนขั้นเลื่อนตำแหน่งของครู (คศ.) ที่ให้ “ทำผลงาน” ในกระดาษ เปลี่ยนมาเป็นเลื่อนตำแหน่งเมื่อผลสัมฤทธิ์ของลูกศิษย์ได้ผลดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง

            ๒. มีเป้าหมายและยุทธศาสตร์เพิ่มผลสัมฤทธิ์ของศิษย์ทั้งโรงเรียนหรือทั้งเขตการศึกษา

            ๓. ปราบปรามคอรัปชั่นเรียกเงินในการบรรจุหรือโยกย้ายครู

            ๔. แบ่งเงินลงทุนเพิ่มด้านการศึกษา ครึ่งหนึ่งไปไว้สนับสนุนการเรียนรู้ของครู

            ๕. จัดงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประจำปี

            ๖. ยกระดับข้อสอบ National Education Test (NET) ให้ทดสอบการคิดที่ซับซ้อน และทักษะที่ซับซ้อน

            ๗. ส่งเสริมการเรียนแบบ Project-Based Learning (PBL) โดยส่งเสริมให้มี PLC เพราะ PBL เป็นเครื่องมือให้นักเรียนเรียนรู้ในมิติที่ลึกและซับซ้อน